Anasayfa / Genel / Temel İhale Usullerine Uyulmaması Hakkında Sayıştay Bulgusu

Temel İhale Usullerine Uyulmaması Hakkında Sayıştay Bulgusu

Mal Alımı ve Yapım İşlerinin Bir Kısmında Temel İhale Usulleri Yerine Pazarlık Usulünün Uygulanması ve Rekabet İlkesi Hususunda Yeterli Özenin Gösterilmemesi Hakkında Sayıştay Bulgusu

TESPİT:

Kurum ihale dosyalarının incelenmesi sonucunda; bazı işlerin 4734 sayılı Kanun’da belirtilen temel ihale usulleri yerine istisnai olarak yetki verilen pazarlık usulü ile gerçekleştirildiği, yapılan pazarlık ihalelerinin bazılarında Kamu İhale Kanunu’nun temel ilklerinden olan “rekabet” ilkesinin oluşması için yeteri düzeyde özen gösterilmediği tespit edilmiştir.

MEVZUAT:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde, ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulünün temel usuller olduğu, diğer ihale usullerinin Kanun’da belirtilen özel hallerde kullanılabileceği ifade edilmiştir.

Bu kapsamda Kanun’un 21’inci maddesinde hangi özel durumlarda pazarlık usulünün kullanılabileceği detaylı bir şekilde bentler halinde sayılmıştır. Maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde aynen;

“Doğal afetler, salgın hastalıklar, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya yapım tekniği açısından özellik arz eden veya yapı veya can ve mal güvenliğinin sağlanması açısından ivedilikle yapılması gerekliliği idarece belirlenen hallerde veyahut idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması.” ifadelerine yer verilerek bahsi geçen ani ve beklenmeyen durumlar veya idarece önceden öngörülemeyen haller “özel durum” olarak kabul edilerek bu durumlarda ihalelerin ivedilikle yapılması zorunlu ise istisnai olarak temel ihale usullerinin uygulanmayabileceği belirtilmiştir.

Zira, Kanun’un  muamele”, “Rekabet”, “ “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ Kaynakların verimli kullanılması Saydamlık”, “Eşit ” gibi kavramlar Kanun’un temel ilklerinden sayılmıştır. Bu nedenle, istisnai olarak düzenlenen maddelerde yazılı hususlar tam olarak oluşmadan bu maddelerin uygulanması en başta yukarıda bahsedilen temel ilkelere aykırılık teşkil edecektir ki, bu da Kanun’un getiriliş amacına bütün bütün zıttır.

Bununla birlikte istisna maddelerindeki şartlar tam sağlansa ve uygulanmasında herhangi bir beis olmasa bile bu usullerle ihale yapılırken de idareler yukarıda bahsedilen ilkeleri yerine getirmek için azami gayret göstermeli, rekabetin sağlanması için yapılması gereken tüm adımlar atılmalıdır.

Salgın hastalık ve benzeri durumlarda gerekli tedbirlerin hızlı bir şekilde ve zamanında alınması için bazı mal ve hizmet alımlarında pazarlık usulünün kullanılması olağan olmakla birlikte yapılacak mal ve hizmet alımları ile salgın hastalığın ilgili olmasına, Kurum tarafından zaten rutin olarak her yıl gerçekleştirilen alımların salgın hastalık sebep gösterilerek pazarlık usulü ile alınmamasına özen gösterilmelidir.

Kurum tarafından pazarlık usulü incelenmiş ve söz konusu usulün ile yapılan ihalelerden bazıları örnek mahiyetinde hatalı kullanıldığı durumlara ilişkin detaylı bilgilere aşağıda bentler halinde yer verilmiştir. Ayrıca bazı ihalelerde firmalar davet edilirken rekabet ilkesinin sağlanması için Kurum tarafından yeterli özenin gösterilmediği tespit edilmiştir.

SONUÇ:

Sonuç olarak; salgın hastalık ve benzeri durumlar ile idarece önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması durumunda meydana gelen ani ve beklenmeyen ihtiyaçlara ilişkin alımların pazarlık usulü ile temin edilmesinde bir sakınca olmadığı açıktır.

Ancak Kanun’da istisnai olarak düzenlenmiş olan hususlar getiriliş amacına uygun kullanılmalı, temel ihale usullerinin uygulanabileceği durumlarda pazarlık usulüne başvurulmamalı, idarenin kendi kusurundan kaynaklanan gecikmeler nedeniyle süre sıkıntısı yaşanması “idarece önceden öngörülemez olay” kapsamında değerlendirilmemelidir.

Ayrıca pazarlık usulü ile yapılmasına cevaz verilen ihalelerde dahi rekabet ilkesi önemsenmeli, davet edilecek istekliler seçilirken gerçekçi bir rekabet ortamının oluşturulması için azami gayret gösterilmelidir. Bu hususlara dikkat edilmemesi Kanun’un temel ilkelerine aykırı işlem yapılmasına sebebiyet vermiştir.

Hakkında belediye

Check Also

BELEDİYE SINIRLARI GENELGESİ

BELEDİYE SINIRLARI GENELGESİ İÇİN AŞAĞIDAKİ LİNKİ TIKLAYINIZ   BELEDİYE SINIRLARI GENELGESİ PDF  

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir