Anasayfa / Genel / Gelir Vergisi Kesintisi Hakkında Sayıştay Temyiz Kurulu Kararı

Gelir Vergisi Kesintisi Hakkında Sayıştay Temyiz Kurulu Kararı

Konu: Gelir vergisi kesintisi.

 2- 4 sayılı ilamın 3’üncü maddesinin C bendiyle; … … Belediyesi tarafından ihale edilen …Şti. yüklenimindeki …TL sözleşme bedelli “Beton Kilitli Parke, Bordür, Kum (Elenmesi Gerekmeyen İnce Agrega ) ve Tek Katlı Sathi Kaplama Yapılması” işinde; iş yıllara yaygın hale geldiği halde, yapım işine ilişkin hakedişlerin ödenmesi sırasında gelir vergisi kesintisinin yapılmaması ve bu nedenle yükleniciye fazla ödeme yapılması sonucu oluşan … TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

TEMYİZ DİLEKÇESİ

İlamda Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla sorumlu tutulan …, Diğer Sorumlu sıfatıyla sorumlu tutulan …, … ve … tarafından verilen ortak mahiyetteki temyiz dilekçesinde özetle;

İlgili kararın C bendinde; “süre uzatım kararı ile iş yıllara sari hale geldiği halde, yıllara yaygın hale geldikten sonra ödenen hakedişlerden gelir vergisi yapılmaması sonucunda … TL kamu zararına sebebiyet verilmektedir.” denildiğini,

Gelir Vergisi Kanunu’nun 44. maddesinde; “İnşaat ve onarma işlerinde geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarih; diğer hallerde işin fiilen tamamlandığı veya fiilen bırakıldığı tarih bitim tarihi olarak kabul edilir. Bitim tarihinden sonra bu işlerle ilgili olarak yapılan giderler ve her nam ile olursa olsun elde edilen hasılat, bu giderlerin yapıldığı veya hasılatın elde edildiği yılın kar veya zararının tespitinde dikkate alınır.” denildiğini,

Anılan işe ilişkin olarak ilk hakedişin 18.10.2018 tarihinde, 2. hakedişin ise 13.12.2018 tarihinde, hakedişlerin tahakkuk ve ödemesinin 31.12.2018 tarih ve 1236 yevmiye numarası ile gerçekleştirildiğini, verilen bu kararın kendi içerisinde çelişkili olduğunu, şöyle ki; verilen süre uzatımı kabul edildiği takdirde işin yılara sari hale geldiğinin kabul edileceğini, bu halde de kalan hakediş üzerinden vergilendirme yapılacağını, ancak gelir vergisinden doğan kurumun zararı hesap olunurken, damga vergisine ilişkin yapılan atıflar dikkate alınmayarak süre uzatımı kabul edilmiş ve bu duruma göre yanlış bedelde gelir vergisi hesap edildiğini,

Zira süre uzatımı kabul olunduğu takdirde; kalan hakediş yaklaşık … TL+KDV (Bu rakam üzerinden Gelir Vergisi: … TL x 0,03=… TL’dir.) olup gelir vergisinin bu bedel üzerinden doğacağının da muhakkak olduğunu, bununla birlikte yüklenici firmayla yapılan görüşme sonucunda mali dönemlere ait kurumlar vergisi beyannamelerinin alınıp ekte sunulduğunu, (EK5-Geçici Vergi Beyannameleri)

Verilen cezanın gerekçesinde “süre uzatım kararının hakedişlerin düzenlenmesinden sonra verilmesi, düzenlenmiş ancak henüz ödemenin yapılmamış olması sebebiyle gelir vergisi kesintisinin yapılmasına da engel oluşturamayacaktır.” denildiğini, bu gerekçe usul ve yasaya hakkaniyete aykırı olup; elde edilmeyen bir gelire ilişkin olarak yükleniciye fazla ödeme yapılması gerekçesi ile kamu zararı doğduğu sonucuna varılamayacağını, bu konuda cezayı kesen kurumun süre uzatımı kabul edip etmediğinin anlaşılmamakla; süre uzatımının kabul edilmesi halinde kalan bakiye üzerinden gelir vergisi kesintisi yapılacağının muhakkak olduğunu,

BAŞSAVCILIK MÜTALAASI

Başsavcılık mütalaasında;

Sorumlunun savunmasında, Gelir Vergisi Kanununun 44 üncü maddesine yer verilerek anılan işe ilişkin olarak 3. hakedişin tahakkuk ve ödemesinin 31.12.2018 tarihinde gerçekleştirildiği, süre uzatım talebi henüz onaylanmadığı için bu tarihte işin yıllara sari hale geldiğinin kesin olmadığı, dolaysıyla damga vergisinden dolayı gelir vergisinin hatalı hesaplandığı, süre uzatımının kabul edilmesi halinde kalan hakkediş tutarının …,-TL+KDV olacağı ve gelir vergisinin de bu bedel üzerinden hesaplanacağı, bu çerçevede firmanın düzenlemiş olduğu Geçici Beyannamelerinin ekte sunulduğu, belirtilmektedir.

Sözleşmenin 24 üncü maddesinde, sözleşme imzalandıktan sonra, sözleşme bedelinin aşılmaması ve İdare ile Yüklenicinin karşılıklı olarak anlaşması kaydıyla, aşağıda belirtilen hususlarda sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılabilir:

  1. a) İşin yapılma yeri,

 

  1. b) İşin süresinden önce yapılması kaydıyla işin süresi ve bu süreye uygun olarak ödeme şartları” denilerek mahal değişikliği konusunda idarenin yetkili olduğu belirtilmiş, ancak bu değişikliğin süre uzatımına doğrudan doğruya sebep olabileceği şartnamede yer almadığından, idarenin belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde süre uzatımı veremeyeceği değerlendirilmektedir. Dolaysıyla, sorguya konu Kaplama Yapılması işi yıllara sari hale gelmediği için gelir vergisi kesintisi yapılmaması, firmanın elde ettiği gelirleri zamanında beyanname vermek suretiyle tahakkuka bağlanarak ödemesi gerektiği düşünülmektedir. Bu çerçevede, sorumlunun savunmasına eklediği belgelerden firmanın elde etmiş olduğu gelirler için Geçici Vergi Beyannamesi ve Kurumlar Vergisi Beyannamesi düzenleyerek ödenmesi gereken verginin tahakkuka bağlandığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, kamu zararı oluşmadığı düşünüldüğünden Daire Kararının kaldırılmasına karar verilmesi uygun olur. ”denilmektedir.

Duruşmaya katılan fer’i müdahil …, sözlü ifadesinde, gelir vergisi kesintisine ilişkin geçici vergi beyannamelerinin kendilerince verildiğini ve vergi kaybı bulunmadığını ifade etmiştir.

Duruşmaya katılan Sayıştay Savcısı …, yazılı olarak verdiği görüşün devamı niteliğinde verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi gerektiğini ifade etmiştir.

Duruşma talebinde bulunan Diğer Sorumlu … (Harita Teknikeri), fer’i müdahil … ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun “Birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat ve onarma işleri” başlıklı 42. maddesinde:

“Birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat (dekapaj işleri de inşaat işi sayılır) ve onarma işlerinde kar veya zarar işin bittiği yıl kati olarak tespit edilir ve tamamı o yılın geliri sayılarak, mezkûr yıl beyannamesinde gösterilir.

Mükellefler bu madde kapsamına giren hallerde her inşaat ve onarım işinin hasılat ve giderlerini ayrı bir defterde veya tutmakta oldukları defterlerin ayrı sayfalarında göstermeye ve düzenleyecekleri beyannameleri işlerin ikmal edildiği takvim yılını takip eden yılın Mart ayının başından yirmibeşinci günü akşamına kadar vermeye mecburdurlar.”

Aynı Kanunun “Vergi Tevkifatı” başlıklı 94. maddesinin 3. bendinde:

“42’nci madde kapsamına giren işler dolayısıyla bu işleri yapanlara (kurumlar dahil) ödenen istihkak bedellerinden, (2009/14592 sayılı B.K.K. ile “42 nci madde kapsamına giren işler dolayısıyla bu işleri yapanlara ödenen istihkak bedellerinden % 3” Yürürlük; 3.2.2009)” denilmektedir.

Gelir Vergisi Kanununun 44 üncü maddesine göre;

“İnşaat ve onarma işlerinde geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarih; diğer hallerde işin fiilen tamamlandığı veya fiilen bırakıldığı tarih bitim tarihi olarak kabul edilir.”

Yapım işinin birden fazla takvim yılına sirayet edip etmediğinin belirlenebilmesi için, sözleşmeye göre işin başlangıç ve bitiş tarihlerinin iki farklı takvim yılına ait olması gerekmektedir. Başlangıçta yıllara yaygın olmayan bir işte, süre uzatımı verilerek işin bitim tarihi sonraki yıla sarktığında, yıllara yaygın hale geldiğinden, süre uzatım tarihinden sonra düzenlenip ödenecek hakedişler ve ödemelerden gelir vergisi kesintisi yapılması gerekecektir.

Söz konusu iş başlangıçta yıllara sari olmamakla birlikte daha sonra taraflar arasında süre uzatımı konusunda yapılan anlaşma üzerine süre uzatım kararından itibaren yıllara sari hale gelse de bahse konu işin 1 ve 2 nolu hakedişlerinin süre uzatım kararından önce onaylanması ve hakedişlerin aynı yıl içinde ödenmesi ayrıca işe ait kazancın tamamının yılı geçici vergi ve Kurumlar vergisi beyannamesine dahil edilmiş olduğu tabii bulunduğundan, 193 sayılı Kanunun 42’nci maddesi kapsamına girmediği anlaşılan ödemelerden gelir vergisi kesintisi yapılmasına gerek bulunmamaktadır.

Dolayısıyla yapılmayan gelir vergisi kesintisi nedeniyle kamu zararı oluşmadığı görülmektedir.

Bu itibarla; 6085 sayılı Kanunun 57. maddesi çerçevesinde, dilekçilerin temyiz talebinin kabulü ile … TL’ye verilen tazmin hükmünün BOZULMASINA, yukarıdaki hususlar göz önüne alınmak suretiyle yeniden hüküm tesisinin temini için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE,

(… Daire Başkanı …, Üyeler …, …, …, …, … ve …’nin aşağıda yazılı ayrışık görüşlerine karşı), oy çokluğuyla,

Karar verildiği 23.06.2021 tarih ve 49765 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçesi:

… Daire Başkanı …, Üyeler …, …, …, …, … ve …’nin karşı oy gerekçesi:

Yapılan incelemede, 14.12.2018 tarihinde işin süresi bitmesine rağmen, 18.12.2018 tarih ve … sayılı yazı ile, mahal değişikliklerinden dolayı iki ay süre uzatımı verildiği ve verilen süre uzatımı ile işin yıllara sari hale geldiği anlaşılmaktadır.

Gerek 4734 sayılı Kanun gerekse 4735 sayılı Kanun gereğince, yapım işlerinde, işin yürütülmesi harcama yetkilisinin sorumluluk alanındadır. Yapı kontrol teşkilatı ile birlikte harcama yetkilisi, yapım ve ödeme ile ilgili, hakedişin onaylanması, projeler, süre uzatımı, iş artışı ve iş değişiklikleri konularında yetkili olup, süre uzatımı kararı için harcama yetkilisinin onay vermesi yeterli bulunmaktadır.

18.12.2018 tarihinde süre uzatımına karar verildiğine ve iki aylık süre uzatımı ile iş bitim tarihi 14.02.2018 tarihi olarak belirleneceğine göre, bu tarihte iş yıllara yaygın hale gelmektedir. Hatta süre uzatımını gerektiren haller çok daha önceden ortaya çıktığından ve işte meydana gelen gecikme önceden belli olduğundan, işin yıllara yaygın hale geleceği de önceden belli olmuş bulunmaktadır.

Anılan işe ait 1 nolu hakediş, 18.10.2018 tarihinde düzenlenmiştir. 2 nolu hakediş ise 13.12.2018 tarihinde düzenlenmiş olmakla birlikte, hakedişlerin tahakkuk ve ödemesi 31.12.2018 tarih ve 1236 yevmiye numarası ile gerçekleşmiştir.

Daire ilamında belirtildiği üzere, süre uzatımı kararının hakedişlerin düzenlenmesinden sonra verilmesinin, gelir vergisi kesintisine engel teşkil etmeyeceği, hakedişlerin ödenmesi sırasında gelir vergisi kesintisinin yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.

Bu itibarla; yıllara yaygın hale geldiği halde, yapım işine ilişkin hakedişlerin ödenmesi sırasında gelir vergisi kesintisinin yapılmaması ve bu nedenle yükleniciye fazla ödeme yapılması sonucu … TL’ye verilen tazmin hükmünün Tasdikine karar verilmesi gerekir. (Sayıştay Temyiz Kurulu Kararı, Tutanak No: 49765, Tutanak Tarihi: 23.6.2021)

Hakkında belediye

Check Also

BELEDİYE SINIRLARI GENELGESİ

BELEDİYE SINIRLARI GENELGESİ İÇİN AŞAĞIDAKİ LİNKİ TIKLAYINIZ   BELEDİYE SINIRLARI GENELGESİ PDF  

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir